Postępowanie nakazowe jest to odrębne postępowanie uregulowane w kodeksie postępowania cywilnego, które inicjowane jest na wniosek powoda zgłoszony w pozwie.

Postępowanie to stanowi ułatwienie dla powoda w sądowym dochodzeniu roszczeń. Po pierwsze, rozpoznanie sprawy następuje na posiedzeniu niejawnym, to znaczy że strony postępowania nie są wzywane na rozprawę, dzięki czemu powód nie musi bezpośrednio konfrontować swojego stanowiska z dłużnikiem stając z nim ponownie „oko” w „oko” na sali sądowej. Po drugie, wniesienie opłaty sądowej stanowi ¼ opłaty sądowej w trybie zwykłym, zazwyczaj jest to 5% wartości przedmiotu sporu, dla przykładu: wartość przedmiotu sporu (dalej: „wps”) wynosi 100 000 zł, 5% ze 100 000 zł  wps wynosi 5000 zł, a ¼ z 5% wps to 1250 zł! Po trzecie, nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności. Upraszając to zagadnienie można stwierdzić, że dzięki uzyskaniu nakazu zapłaty przeciwko pozwanemu możemy wszcząć postępowanie  zabezpieczające kierując wniosek o zabezpieczenie roszczenia do komornika sądowego, który będzie do czasu uprawomocnienia się sprawy dokonywał czynności mających na celu zgromadzenie środków pieniężnych wyegzekwowanych od dłużnika, np. z ruchomości, wierzytelności, rachunków bankowych itd. Po czwarte, w przypadku gdy pozwany nie zgadza się z treścią wydanego przez sąd orzeczenia i będzie chciał wejść w spór z powodem po wydaniu nakazu zapłaty, to przy wniesieniu zarzutów od nakazu zapłaty pozwany uiszcza ¾ z 5% wps-u, czyli w powyższym przykładzie aż 3 750 zł!

Jednakże poza udogodnieniami występują pewne wymogi od powoda, aby mógł rozpocząć spór przeciwko dłużnikowi na drodze sądowej. Mianowicie, jeżeli powód dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych, to okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie są udowodnione dołączonym do pozwu:

  • dokumentem urzędowym,
  • zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem, np. podpisaną fakturą VAT
  • wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu (patrz artykuł: „Wezwanie do zapłaty – jak napisać?”)
  • zaakceptowanym przez dłużnika żądaniem zapłaty, zwróconym przez bank i niezapłaconym z powodu braku środków na rachunku bankowym.

Ponadto sąd wydaje również nakaz zapłaty przeciwko zobowiązanemu z weksla, czeku, warrantu lub rewersu należycie wypełnionego, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości. Pozew z wnioskiem o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym składamy do sądu, a w zależności od wartości przedmiotu sporu będzie to sąd rejonowy lub okręgowy. Na marginesie należy dodać, że nakaz zapłaty, przeciwko któremu w całości lub w części nie wniesiono skutecznie środka zaskarżenia, czyli zarzutów od nakazu zapłaty, ma skutki prawomocnego wyroku.

Autor: Michał Olczyk – Prawnik Kancelarii Prawnej WEC Sroczyński i Wspólnicy Sp.k.

________________________________________________________________________________________

Poniżej przedstawiamy wyjaśnienie wyżej wymienionego zagadnienia przez innego specjalistę:

Postępowanie nakazowe, podobnie jak postępowanie upominawcze charakteryzuje się szybkością rozpatrywania sprawy – tryb niejawny, brak rozprawy sądowej, wymiany pism procesowych z pozwanym oraz niższymi kosztami postępowania. Wpis sądowy w postępowaniu nakazowym stanowi 1,25% wartości przedmiotu sporu, czyli kwoty długu, który chcemy odzyskać. Ponadto, wydany przez sąd nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym daje wierzycielowi bardzo duży przywilej, mianowicie możliwość wystąpienia z wnioskiem do komornika sądowego o wykonanie zabezpieczenia roszczenia zasądzonego nakazem zapłaty (o tym w innej publikacji). Jest to niewątpliwie największa zaleta tego trybu sądowego dochodzenia należności, gdyż daje nam możliwość wyegzekwowania długu w postępowaniu zabezpieczającym oraz zdeponowania środków na depozycie sądowym jeszcze przed uprawomocnieniem się nakazu zapłaty, a nawet po jego zaskarżeniu przez dłużnika.

Co należy zrobić, aby uzyskać nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym oraz jakich dokumentów potrzebujemy, o tym poniżej.

Procedura przygotowaniu pozwu w postępowaniu nakazowym jest niemal identyczna, do tej w postępowaniu upominawczym, z jednym zastrzeżeniem. Podstawą wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym będzie:

  1. Podpisana przez dłużnika faktura VAT,
  2. Podpisane przez dłużnika porozumienie/uznanie długu/ugoda

Innymi słowy, musimy wykazać, iż dłużnik bezsprzecznie uznał dług składając podpis pod dokumentem będącym podstawą powstania danej zaległości. Pamiętajmy, iż podpis księgowej, pracownika dłużnika nie oznacza uznania długu przez samego dłużnika. W przypadku spółek w rozumieniu prawa handlowego podpis muszą złożyć osoby/a, które w zgodnie z KRS są uprawnione do reprezentacji spółki.

Zaskarżenie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym przez dłużnika jest trudniejsze, gdyż wiąże się to dla niego z koniecznością uiszczenia opłaty sądowej, czyli brakujących 3,75% wartości wpisu sądowego.

Autor: Szymon Krawczyk – Dyrektor działu Egzekucji Kancelarii Prawnej – Inkaso WEC S.A.